Wprowadzenie do globusa 3D w Cudach świata
Jeśli zdarzyło Ci się przeglądać niedawno uruchomioną witrynę Cuda świata Google w przeglądarce obsługującej WebGL, być może zauważyłeś(-aś) u dołu ekranu efektowną obracającą się kulę ziemską. Z tego artykułu dowiesz się, jak działa globus i jak go stworzyliśmy.
Krótko mówiąc, globus Cudów świata to mocno zmodyfikowana wersja globusa WebGL stworzonego przez zespół Google Data Arts. Wzięliśmy oryginalny globus, usunęliśmy fragmenty wykresu słupkowego, zmieniliśmy shadery, dodaliśmy klikalne znaczniki HTML i geometrię kontynentów Natural Earth z wersji demonstracyjnej GlobeTweeter Mozilli (wielkie podziękowania dla Cedrica Pinsona!). Wszystko po to, aby stworzyć ładną animowaną kulę ziemską, która pasuje do schematu kolorów witryny i dodaje jej wyrafinowania.
Projekt globusa miał zawierać ładną animowaną mapę z klikalnymi znacznikami umieszczonymi na miejscach wpisanych na listę światowego dziedzictwa. Mając to na uwadze, zacząłem szukać czegoś odpowiedniego. Pierwszą rzeczą, która przyszła mi do głowy, był WebGL Globe stworzony przez Google Data Arts Team. To globus, który wygląda świetnie. Czego jeszcze potrzebujesz?
Konfigurowanie kuli ziemskiej WebGL
Pierwszym krokiem do stworzenia widżetu kuli ziemskiej było pobranie i uruchomienie WebGL Globe. Globus WebGL jest dostępny online w Google Code. Można go łatwo pobrać i uruchomić. Pobierz i rozpakuj plik ZIP, przejdź do niego i uruchom podstawowy serwer WWW: python -m SimpleHTTPServer. (Pamiętaj, że domyślnie nie ma on włączonego kodowania UTF-8; możesz użyć tego). Jeśli teraz przejdziesz na stronę http://localhost:8000/globe/globe.html, zobaczysz globus WebGL.
Gdy WebGL Globe działał już prawidłowo, nadszedł czas na usunięcie wszystkich niepotrzebnych części. Zmodyfikowałem kod HTML, aby usunąć elementy interfejsu, i usunąłem konfigurację wykresu słupkowego z funkcji inicjowania kuli ziemskiej. Na koniec tego procesu na ekranie pojawił się bardzo prosty WebGL Globe. Można go obracać i fajnie to wygląda, ale to wszystko.
Aby usunąć niepotrzebne elementy, usunąłem wszystkie elementy interfejsu z pliku index.html kuli ziemskiej i zmodyfikowałem skrypt inicjujący, aby wyglądał tak:
if(!Detector.webgl){
Detector.addGetWebGLMessage();
} else {
var container = document.getElementById('container');
var globe = new DAT.Globe(container);
globe.animate();
}
Dodawanie geometrii kontynentu
Chcieliśmy, aby kamera znajdowała się blisko powierzchni kuli ziemskiej, ale gdy przetestowaliśmy kulę ziemską w powiększeniu, brak rozdzielczości tekstury stał się widoczny. Po powiększeniu tekstura WebGL Globe staje się kanciasta i rozmyta. Mogliśmy użyć większego obrazu, ale wtedy pobieranie i uruchamianie kuli ziemskiej trwałoby dłużej, dlatego zdecydowaliśmy się na wektorową reprezentację lądów i granic.
W przypadku geometrii lądów wykorzystałem wersję demonstracyjną GlobeTweeter typu open source i wczytałem model 3D do Three.js. Po wczytaniu i wyrenderowaniu modelu nadszedł czas na dopracowanie wyglądu kuli ziemskiej. Pierwszym problemem było to, że model lądu nie był wystarczająco kulisty, aby pasował do kuli WebGL, więc napisałem szybki algorytm dzielenia siatki, który sprawił, że model lądu stał się bardziej kulisty.
Dzięki sferycznemu modelowi lądu udało mi się umieścić go nieco nad powierzchnią kuli ziemskiej, tworząc pływające kontynenty z czarną linią o szerokości 2 pikseli pod nimi, która pełni funkcję cienia. Eksperymentowałem też z neonowymi konturami, aby uzyskać wygląd przypominający film Tron.
Gdy kula ziemska i kontynenty były już wyrenderowane, zacząłem eksperymentować z różnymi wyglądami kuli ziemskiej. Chcieliśmy uzyskać stonowany, monochromatyczny wygląd, więc zdecydowaliśmy się na globus i lądy w odcieniach szarości. Oprócz wspomnianych neonowych konturów wypróbowałem ciemny globus z ciemnymi lądami na jasnym tle, co wygląda całkiem nieźle. Jednak kontrast był zbyt niski, przez co tekst był nieczytelny i nie pasował do charakteru projektu, więc zrezygnowałam z tego pomysłu.
Innym pomysłem na wygląd kuli ziemskiej było nadanie jej wyglądu szkliwionej porcelany. Nie udało mi się tego wypróbować, ponieważ nie udało mi się napisać shadera, który pozwoliłby uzyskać wygląd porcelany (przydałby się wizualny edytor materiałów). Najbliższa temu była biała, świecąca kula z czarnymi lądami. Jest całkiem fajny, ale ma zbyt wysoki kontrast. I nie wygląda to zbyt dobrze. Kolejny na złom.
Cieniowanie czarno-białych kul wykorzystuje rodzaj fałszywego rozproszonego podświetlenia. Jasność kuli zależy od odległości powierzchni prostopadłej do płaszczyzny ekranu. Piksele na środku kuli, które są skierowane w stronę ekranu, są ciemne, a piksele na krawędziach kuli są jasne. W połączeniu z jasnym tłem uzyskasz efekt, w którym kula odbija rozproszone, jasne tło, co tworzy elegancki wygląd salonu wystawowego. Czarna kula ziemska używa też tekstury WebGL Globe jako mapy połysku, dzięki czemu szelfy kontynentalne (obszary płytkich wód) wyglądają na błyszczące w porównaniu z innymi częściami kuli ziemskiej.
Oto jak wygląda cieniowanie oceanu na czarnej kuli ziemskiej. Bardzo prosty program do cieniowania wierzchołków i nieco prowizoryczny program do cieniowania fragmentów, który wygląda całkiem nieźle po kilku poprawkach.
'ocean' : {
uniforms: {
'texture': { type: 't', value: 0, texture: null }
},
vertexShader: [
'varying vec3 vNormal;',
'varying vec2 vUv;',
'void main() {',
'gl_Position = projectionMatrix * modelViewMatrix * vec4( position, 1.0 );',
'vNormal = normalize( normalMatrix * normal );',
'vUv = uv;',
'}'
].join('\n'),
fragmentShader: [
'uniform sampler2D texture;',
'varying vec3 vNormal;',
'varying vec2 vUv;',
'void main() {',
'vec3 diffuse = texture2D( texture, vUv ).xyz;',
'float intensity = pow(1.05 - dot( vNormal, vec3( 0.0, 0.0, 1.0 ) ), 4.0);',
'float i = 0.8-pow(clamp(dot( vNormal, vec3( 0, 0, 1.0 )), 0.0, 1.0), 1.5);',
'vec3 atmosphere = vec3( 1.0, 1.0, 1.0 ) * intensity;',
'float d = clamp(pow(max(0.0,(diffuse.r-0.062)*10.0), 2.0)*5.0, 0.0, 1.0);',
'gl_FragColor = vec4( (d*vec3(i)) + ((1.0-d)*diffuse) + atmosphere, 1.0 );',
'}'
].join('\n')
}
Ostatecznie zdecydowaliśmy się na ciemną kulę ziemską z jasnoszarymi lądami oświetlonymi od góry. Był najbardziej zbliżony do wytycznych projektowych i wyglądał ładnie i czytelnie. Dodatkowo, dzięki temu, że globus ma nieco niższy kontrast, znaczniki i pozostałe treści są bardziej widoczne. Wersja poniżej używa całkowicie czarnych oceanów, podczas gdy wersja produkcyjna ma ciemnoszare oceany i nieco inne znaczniki.
Tworzenie znaczników za pomocą CSS
Skoro mowa o znacznikach, gdy kula ziemska i kontynenty były już gotowe, zaczęłam pracę nad znacznikami miejsc. Zdecydowałem się na użycie elementów HTML w stylu CSS, aby ułatwić tworzenie i stylizowanie znaczników oraz umożliwić ich ponowne wykorzystanie na mapie 2D, nad którą pracował zespół. W tym czasie nie znałem też prostego sposobu na to, aby znaczniki WebGL były klikalne, i nie chciałem pisać dodatkowego kodu do wczytywania i tworzenia modeli znaczników. Z perspektywy czasu znaczniki CSS działały dobrze, ale czasami powodowały problemy z wydajnością, gdy kompozytory i renderery przeglądarek były w okresach zmian. Z punktu widzenia wydajności lepszym rozwiązaniem byłoby utworzenie znaczników w WebGL. Z drugiej strony znaczniki CSS pozwoliły zaoszczędzić sporo czasu programistów.
Znaczniki CSS składają się z kilku elementów div pozycjonowanych bezwzględnie za pomocą właściwości transform CSS. Tło znaczników to gradient CSS, a trójkątna część znacznika to obrócony element div. Znaczniki mają niewielki cień, który wyróżnia je na tle. Największym problemem z markerami było zapewnienie ich odpowiedniej wydajności. Może to brzmieć smutno, ale rysowanie kilkudziesięciu elementów div, które poruszają się i zmieniają indeks z w każdej klatce, to całkiem dobry sposób na wywołanie wszelkiego rodzaju pułapek renderowania w przeglądarce.
Sposób synchronizacji znaczników ze sceną 3D nie jest zbyt skomplikowany. Każdy znacznik ma odpowiadający mu obiekt Object3D w scenie Three.js, który służy do śledzenia znaczników. Aby uzyskać współrzędne przestrzeni ekranu, biorę macierze Three.js dla kuli ziemskiej i znacznika, a następnie mnożę przez nie wektor zerowy. Na tej podstawie uzyskuję pozycję znacznika w scenie. Aby uzyskać pozycję znacznika na ekranie, rzutuję pozycję sceny przez kamerę. Wynikowy wektor rzutowany zawiera współrzędne przestrzeni ekranu dla znacznika, gotowe do użycia w kodzie CSS.
var mat = new THREE.Matrix4();
var v = new THREE.Vector3();
for (var i=0; i<locations.length; i++) {
mat.copy(scene.matrix);
mat.multiplySelf(locations[i].point.matrix);
v.set(0,0,0);
mat.multiplyVector3(v);
projector.projectVector(v, camera);
var x = w * (v.x + 1) / 2; // Screen coords are between -1 .. 1, so we transform them to pixels.
var y = h - h * (v.y + 1) / 2; // The y coordinate is flipped in WebGL.
var z = v.z;
}
Ostatecznie najszybszym rozwiązaniem okazało się użycie przekształceń CSS do przesuwania znaczników, a nie zanikania przezroczystości, ponieważ powodowało to powolne działanie w Firefoksie i utrzymywanie wszystkich znaczników w DOM, zamiast usuwania ich, gdy przechodziły za kulę ziemską. Eksperymentowaliśmy też z użyciem przekształceń 3D zamiast indeksów Z, ale z jakiegoś powodu nie działało to prawidłowo w aplikacji (choć działało w uproszczonym elemencie testowania). Do premiery zostało kilka dni, więc musieliśmy zostawić tę część na później.
Po kliknięciu znacznika rozwija się on w listę nazw miejsc, które można kliknąć. To wszystko jest zwykłym kodem HTML DOM, więc napisanie go było bardzo proste. Wszystkie linki i tekst działają bez żadnych dodatkowych działań z naszej strony.
Zmniejszanie rozmiaru pliku
Gdy wersja demonstracyjna działała i była połączona z resztą witryny Cudów świata, pozostał jeszcze jeden duży problem do rozwiązania. Siatka w formacie JSON dla lądów na kuli ziemskiej miała rozmiar około 3 MB. Nie jest to dobre rozwiązanie w przypadku strony głównej witryny prezentującej ofertę. Dobra wiadomość jest taka, że skompresowanie siatki za pomocą gzip zmniejszyło jej rozmiar do 350 kB. Ale 350 kB to nadal trochę dużo. Po kilku e-mailach udało nam się zrekrutować Wona Chuna, który pracował nad kompresją ogromnych siatek Google Body, aby pomógł nam w kompresji siatki. Skompresował siatkę z dużej płaskiej listy trójkątów podanych jako współrzędne JSON do skompresowanych 11-bitowych współrzędnych z indeksowanymi trójkątami i zmniejszył rozmiar pliku do 95 kB po skompresowaniu gzipem.
Używanie skompresowanych siatek nie tylko oszczędza przepustowość, ale też przyspiesza ich analizowanie. Przekształcenie 3 MB liczb w postaci ciągów znaków w liczby natywne wymaga znacznie więcej pracy niż przeanalizowanie 100 kB danych binarnych. Zmniejszenie rozmiaru strony o 250 kB jest bardzo korzystne, ponieważ pozwala skrócić czas początkowego wczytywania do mniej niż sekundy przy połączeniu 2 Mb/s. Szybsza i mniejsza – super!
Jednocześnie eksperymentowałem z wczytywaniem oryginalnych plików Shapefile z Natural Earth, z których pochodzi siatka GlobeTweeter. Udało mi się wczytać pliki Shapefile, ale renderowanie ich jako płaskich mas lądowych wymaga triangulacji (z otworami na jeziora). Udało mi się podzielić kształty na trójkąty za pomocą narzędzi THREE.js, ale nie otwory. Powstałe siatki miały bardzo długie krawędzie, co wymagało podzielenia siatki na mniejsze trójkąty. Krótko mówiąc, nie udało mi się uruchomić tego na czas, ale fajne było to, że bardziej skompresowany format Shapefile dałby model lądu o rozmiarze 8 kB. No cóż, może następnym razem.
Kolejne działania
Jedną z rzeczy, które można by jeszcze dopracować, są animacje znaczników. Gdy przechodzą za horyzont, efekt jest nieco kiczowaty. Dodatkowo fajnie byłoby mieć ciekawą animację otwierania znacznika.
Jeśli chodzi o wydajność, brakuje 2 rzeczy: optymalizacji algorytmu dzielenia siatki i przyspieszenia działania znaczników. Poza tym wszystko jest w porządku. Hurra!
Podsumowanie
W tym artykule opisuję, jak stworzyliśmy globus 3D na potrzeby projektu Google World Wonders. Mamy nadzieję, że przykłady były interesujące i że spróbujesz utworzyć własny widżet kuli ziemskiej.